Scroll naar beneden voor meer informatie!

Wat kan ik verwachten?

Een kort overzicht.

Het digitaal Congres Levende Talen 2022 wordt op vrijdag 2 december 2022 geopend met de uitreiking van het Europees Talenlabel, de Europese prijs ter aanmoediging van innovatieve taalprojecten. Het thema van het Europees Talenlabel 2022 is: “Grenzeloos Grenzenloos”.

Na deze uitreiking volgt een zeer gevarieerd programma met 45 workshops uit het po/vo/mbo/hbo/wo over het taal- en talenonderwijs. De workshops verschillen in onderwerp en werkvorm en geven samen een beeld van onze sector: grenzeloos en ambitieus, maatschappelijk betrokken, voortdurend in beweging, spannend en experimenterend op zoek naar kennis van wat werkt. En wat niet.

In aansluiting op het fysieke Congres Levende Talen 2022 over “Vakvernieuwing: Kansen voor het talenonderwijs” op 14 oktober 2022, zal er in het aanbod ook aandacht zijn voor de vorderingen van de vakvernieuwingscommissies Nederlands en Moderne Vreemde Talen. Wij rekenen op docenten die graag meedenken met de commissieleden!

Programma

Het digitaal Congres Levende Talen 2022 vindt op vrijdag 2 december 2022 plaats. Tijdens deze dag vinden er in totaal drie workshoprondes plaats. Iedere ronde duurt 60 minuten en iedere deelnemer heeft recht op het volgen van maximaal drie workshops. Zorg ervoor dat je minimaal 5 minuten voor aanvang van de workshops aanwezig bent. De opening van het digitaal Congres Levende 2022 vindt plaats d.m.v. een video. Er vindt geen plenaire afsluiting plaats.

Het programma wordt hieronder weergegeven:

09.30 uur Inloggen op het leerplatform:
Opening door voorzitter Levende Talen, inclusief prijsuitreiking Europees Talenlabel 2022
10.00 uur – 11:00 uur Ronde A
11.30 uur – 12.30 uur Ronde B
13.00 uur – 14.00 uur Ronde C

Workshops

Op vrijdag 2 december 2022 heb je de mogelijkheid om in drie verschillende rondes tussen 10:00 en 14:00 uur via het online leerplatform van Levende Talen met beeld en geluid workshops te volgen.

Ronde A 10:00 - 11:00
Ronde B 11:30 - 12:30
Ronde C 13:00 - 14:00

Sushama Doebri & Tibby van Dijk

  • Duits | Engels | Frans - vmbo| havo| vwo | lerarenopleiders
  • Workshop A1

Online samenwerken met een school in het buitenland via eTwinning

Iedereen in je klas een internationale ervaring? Dat kan met het gratis online platform eTwinning! Via eTwinning start je namelijk een samenwerking met een school in het buitenland, zonder hiervoor te hoeven reizen. eTwinning is een initiatief van de Europese Commissie en sinds kort onderdeel van het European School Education Platform. Het is een veilig en eenvoudige middel om contact te leggen met collega docenten in het buitenland. eTwinning bestaat namelijk uit een groot netwerk van onderwijsprofessionals uit 44 landen. Daarnaast biedt het een veilige projectomgeving (de TwinSpace genaamd) waar jij, samen met de leerlingen en studenten, in kan werken.  Benieuwd wat eTwinning voor jouw lessen kan betekenen? Doe dan mee aan deze online presentatie!

Eline van Batenburg & Liz Dale

  • Alle talen - mbo | lerarenopleiders
  • Workshop A2

Meertaligheid in het mbo: docenten aan het woord

Een grote groep mbo’ers spreekt thuis (naast het Nederlands) een andere taal of taalvariëteit. In de literatuur wordt gezegd dat het erkennen en benutten van dergelijke meertaligheid bijdraagt aan een inclusief en effectief leerklimaat. Maar hoe zit dat op het mbo? In deze workshop delen we de resultaten uit een onderzoek onder 260 mbo-docenten Nederlands en Engels. Hoe denken zij over meertaligheid? In hoeverre zijn zij bezig met de meertaligheid van hun studenten? Wat zien zij als voor- en nadelen? Met elkaar duiden we de resultaten en bespreken we wenselijkheden en mogelijkheden om met meertaligheid aan de slag te gaan.

Lieke Holdinga

  • Nederlands – havo | vwo | Lerarenopleiders
  • Workshop A3

VOL! Bundel de krachten in de school: een ‘good practice’ voor schrijfonderwijs

Bij het vak Nederlands leren leerlingen hoe ze het beste teksten kunnen lezen en schrijven. Dit zijn belangrijke vaardigheden voor alle schoolvakken, maar een transfer is niet vanzelfsprekend. Docenten van andere vakken die de taalvaardigheid in hun vak belichten zijn dringend nodig, om zo de transfer te verbeteren. Het begeleiden van het schrijfproces en het geven van feedback op teksten is echter voor veel vakdocenten geen gesneden koek. Docenten Nederlands beschikken wel over deze didactische kennis: samenwerking is dus nodig. Ik onderzocht de lees- en schrijfpraktijk van andere schoolvakken. Verschillende vakken doen een groot beroep op wat wij leerlingen bij Nederlands leren, maar er zijn ook vakspecifieke kenmerken van lezen en schrijven die door de vakdocent belicht moeten worden. Daarom ontwierp ik een aantal lessen gericht op het schrijven van goede vakspecifieke teksten bij de vakken geschiedenis en filosofie en testte ik of deze lessen effectief waren (jazeker!). In de workshop zal ik deze 'good practice' van samenwerking met de vakken geschiedenis en filosofie presenteren. Ook gaan we in gesprek over de lees- en schrijfpraktijk van andere vakken dan Nederlands en hoe wij als docenten Nederlands zouden kunnen bijdragen aan ontwikkeling van de basisvaardigheden in samenwerking met vakdocenten.

Kees van Eunen

  • Duits – vmbo | havo | vwo
  • Workshop A4

Deutsch macht Spaß – Neueste Aktionen, direkt brauchbar! und Produkte

Die inzwischen fast ein halbes Jahrhundert aktive AG Deutsch macht Spaß hat - auch dank vieler neuer aktiver Mitglieder - in den letzten zwei Jahren eine Menge neuer Projekte auf die Beine gebracht, große und kleine. Wobei es immer um Sachen geht, die direkt im DaF-Unterricht einsetzbar sind. Die DmS-Webseite (www.deutschmachtspass.nl) ist dabei das zentrale Kommunikationsmedium. In diesem Workshop geht es um die neuesten Projekte, die großenteils noch nicht publiziert wurden. Zusätzlich kommt das Projekt Match2Work dran: Match2Work (https://projectmatch2work.nl/) ist ein neues Projekt, das sich an weiterführende Schulen richtet und ausnahmslos ein echter Hit für die teilnehmenden Schüler*innen ist. Das Projekt verknüpft Bildung und Unternehmen. Die Schüler*innen denken mit den Unternehmen und Organisationen (wie in diesem Fall Deutsch macht Spaß) mit, für die sie sich einsetzen. Durch Kontaktmomente mit den beteiligten Firmen und Organisationen ist Praxisnähe gewährleistet.

Renate van Keulen & Jan de Wit

  • Alle talen - alle sectoren
  • Workshop A5

VOL! Gamification in het taalonderwijs

Gamification is niet meer weg te denken uit het taalonderwijs. Waarom kiezen we er steeds vaker voor in en buiten de klas? Wat weten we precies over de effecten op motivatie en leeropbrengsten? Deze vragen worden behandeld in de workshop Gamification in het taalonderwijs, verzorgd door Jan de Wit (universitair docent bij New Media Design / Communicatie- en Informatiewetenschappen aan Tilburg University) en Renate van Keulen (docent Nederlands aan het Van Maertlantlyceum in Eindhoven en promovendus aan Tilburg University op het gebied van gamification). Na de introductie richten we ons op de lespraktijk en bespreken we de mogelijkheden van gamification voor het taalonderwijs. Daarbij laten we zien dat er meer is dan alleen ‘goed-fout-vragen’ gecombineerd met beloningselementen. Gamification leent zich ook voor complexere didactiek, waarbij leerlingen verschillende stappen doorlopen en open antwoorden moeten geven. Als praktisch voorbeeld presenteren we een digitale gamedidactiek waarmee leerlingen in stappen leren redeneren over literatuur. Tot slot gaan we in een interactief gedeelte met de deelnemers op zoek naar mogelijkheden voor gamification binnen hun eigen domein.

Yke Schotanus

  • Alle talen - alle sectoren
  • Workshop A6

VOL! Lesgeven met liedjes

Liedjes kunnen moedertaallessen of lessen in vreemde talen op verschillende manieren zinvol ondersteunen. Na een korte introductie in de mechanismen die het gebruik van liedjes zinvol maken, krijg je een lijst met suggesties, en bespreek je in groepjes mogelijke toepassingen, die vervolgens ook plenair nog kort voor het voetlicht worden gebracht.

Astrid Wijnands

  • Alle talen | Nederlands | havo | vwo | hbo | wo
  • Workshop A7

Tussen taalgevoel en taalgebruik staan normen in de weg: taalkundige bronnen in de klas

In traditioneel grammaticaonderwijs is het raadplegen van bronnen, zoals adviesdiensten, Delpher of populair-wetenschappelijke teksten over taal, niet gebruikelijk. Dat is jammer want door deze bronnen te raadplegen kunnen leerlingen meer over taal te weten komen dan alleen de voorgeschreven taalregels. Wat gebeurt er als je leerlingen bronnen laat raadplegen over een taalkwestie? Dat hebben we in twee Lesson Studies onderzocht, voor leerlingen van 5 vwo in Nederland en 5 ASO in België. De conclusies van dit onderzoek heeft geleid tot een experimentele vervolgstudie waarin we vwo 5-leerlingen confronteren met tegenstrijdige bronnen over een taalkwestie. Die studie is op dit moment in volle gang. In de workshop zal ik ingaan op beide onderzoeken. Hoe gaan leerlingen om met verschillende taalkundige bronnen? Hoe beïnvloeden bronnen het taalgevoel van de leerlingen? Welke mate van ondersteuning hebben leerlingen nodig om met behulp van taalkundige bronnen op een dieper reflectief niveau over een taalkwestie na te denken? En, tot slot, waarmee moet je rekening houden als je als docent je leerlingen reflectief wil leren denken over taalkwesties? De workshop gaat over Nederlandse taalkwesties, maar je zou dit ook breder kunnen trekken naar andere talen. De vorm van de presentatie is hybride: deels een workshop en deels een lezing met vragen.

Gwendolyn Tates & Judith Zoetelief

  • Chinees| Nederlands - havo| vwo
  • Workshop A8

Online interculturele communicatie met China

China is dicht en fysieke uitwisselingen zijn voorlopig niet mogelijk. Toch is een bijzonder kenmerk van het vak Chinese taal en cultuur het eigen maken van interculturele vaardigheden en het verkrijgen van een nieuwsgierige, open houding ten opzichte van een andere cultuur (attitude). Wat zijn de mogelijkheden om dit online te doen? Hoe werken je leerlingen samen met Chinese leeftijdsgenoten, hoe leren zij van en over elkaar? Wat zijn de valkuilen en parels? Een praktische workshop met ervaringen van workshopgevers en deelnemers.

Paul Sars

  • Duits - vmbo | havo | vwo | mbo | Lerarenopleiders
  • Workshop A9

VERVALT! Todesfuge in de klas

Over het gedicht Todesfuge van Paul Celan hebben we een werkschrift (in print) en een website (met werkopdrachten en wachtergrondinformatie) gemaakt, in samenwerking met VO-docenten en leerlingen. Er is ook een Duitstalige versie beschikbaar. Het materiaal is vakoverstijgend, voor lessen Nederlands, Duits, Geschiedenisc, Maatschappijleer, CKV en Filosofie. De deelnemers aan de workshop kunnen het materiaal gratis vooraf ontvangen zodat de workshop intensiever en productiever wordt. Na afloop is het materiaal ook gratis (zo land de voorraad strekt) in print voor de schoolklassen te bestellen via www.celan.nl

Andrea Lutz

  • Engels - alle sectoren
  • Workshop A10

Fabulousy fun vocabulary

In deze workshop gaat u aan de slag met didactiek die inspireert. U krijgt hands-on activiteiten en up-to-date inzichten over het verrijken van woordenschat die u direct in uw eigen lespraktijk kunt toepassen. Naast de fabulously fun activities krijgt u wetenschappelijke inzichten en manieren om pronunciation, fluency and comprehension bij u leerlingen/studenten te bevorderen. Ook zal ik uw laten zien hoe uw een link kunt maken met CEFR: The Companion Volume.

Manuela Pinto & Monica Jansen

  • Italiaans- havo | vwo | hbo | wo | Lerarenopleiders
  • Workshop A11

VERVALT! Experiences with Community Engaged Learning (CEL) in the course “Migrazioni al plurale”

To what extent can students be actively involved in the discussion on societal issues like, for instance, migration? What contribution can they give on the basis of their competence and experience as (young) academics? With these questions in mind, we experimented with a new form of teaching and learning - Community Engaged Learning (CEL) – within the curriculum of the Bachelor Italian Language and Culture (Utrecht University). The goal of CEL education is to connect academia with society, particularly with partners in the social field. Through a cross-disciplinary dialogue about societal issues, students, teachers and external partners can learn from each other and can exchange their expertise. This format is particularly suitable for “Migrazioni al plurale”, an interdisciplinary course in culture and linguistics offered in the second year of the Bachelor in Italian. The project resulted in Bi-directional Storytelling, a podcast series aimed to inform about the other in an inclusive way. Bi-directional Storytelling can be found on the course website Migrazioni al plurale and on the website of Centro Astalli Trento in Italy. Soon, it will also be broadcasted in the Netherlands through Radio Pizza, the radio station for Italian migrants. In our presentation, we will first introduce the topics and goals of both projects, and we will explain how these CEL’s were interwoven with the regular academic course program. We will also discuss the choices of the two media – documentary versus podcast series – and the relevance for our students to practice with new technologies. Finally, we will reflect on the lessons learned from these CEL experiences, from both an academic and a human point of view.

Martina Silva Quartiani

  • Spaans | Engels - alle sectoren
  • Workshop A12

Alternativas en la evaluación

¿Qué motiva este workshop? La evaluación ha tenido históricamente un rol certificador y ha repercutido en nuestros estudiantes de diversas maneras. Las calificaciones juegan un papel central y son un factor determinante en la experiencia educativa de nuestros estudiantes. Las evaluaciones son, muchas veces, sinónimo de estrés y de ansiedad. Pero hay una forma diferente de evaluar y ésta implica concebir a la evaluación como una oportunidad para aprender. No es fácil incorporarlo y llevarlo al aula; ¡Pero vale la pena intentarlo! ¿Por qué? Porque podremos entender que la evaluación diagnóstica debe ser continua, que la evaluación formativa debe estar presente constantemente y que la evaluación sumativa puede adoptar diferentes formas. Que la evaluación auténtica es una gran oportunidad de conjugar las diferentes formas de evaluar y que la retroalimentación es una pieza fundamental en este juego. ¿Por qué debería intentarlo? Para promover aprendizajes profundos y potentes y hacer de nuestros estudiantes el centro de nuestros cursos y nuestras propuestas de evaluación. Para darle a cada uno de ellos participación real; haciéndolos dueños de su propio proceso y aportando desde la evaluación entre pares y la autoevaluación, así como también en la co-elaboración de las herramientas de evaluación. Concebir a la evaluación de una manera diferente es posible, es necesario y es urgente. What motivates this workshop? Assessment has historically had a certifying role and has affected our students in various ways. Grades play a central role and are a determining factor in our students' educational experience. Evaluations are often synonymous with stress and anxiety. However, there is a different way of assessing and this involves conceiving assessment as an opportunity to learn. It is not easy to incorporate it and take it to the classroom; but it is worth a try! Why? Because we will be able to understand that diagnostic assessment must be continuous, that formative assessment must be constantly present and that summative assessment can take different forms. That authentic assessment is a great opportunity to combine the different ways of assessing our students and that feedback is a key element in this game. Why should I try it? To promote deep and powerful learning and make our students the center of our courses and our assessment proposals. To give each one of them real participation; making them owners of their own process and contributing from peer and self-evaluation, as well as in the co-elaboration of evaluation tools. Conceiving assessment in a different way is possible, necessary and urgent.

Halewijn Morenc

  • Nederlands - mbo
  • Workshop A13

Nederlands in het mbo

Nederlands in het mbo is een klasse apart. Waar in het vo de generieke vaardigheden vooral aangeleerd worden, moet Nederlands in het mbo vooral in dienst staan, en verweven zijn met, de beroepsvaardigheden en rekening houden met de trend van laaggeletterdheid. Een uitdagende klus waar het Scalda talenbeleid zijn pijlen op richt. In deze workshop krijgt u daar een inkijkje in.

Hanneke Gerits

  • Nederlands - alle sectoren
  • Workshop A14

Actualisatie kerndoelen Nederlands

Dit jaar worden de kerndoelen voor Nederlands geactualiseerd. In deze workshop gaan we in op waarom dat gebeurt, hoe dat gebeurt, hoe kunnen leraren geïnformeerd en betrokken zijn en blijven?

Josien Boetje

  • Alle talen | Arabisch - alle sectoren
  • Workshop A15

Yalla Yalla! leer Arabisch

Hoe was het ook alweer om helemaal niets te begrijpen in een taal? Stap weer even in de schoenen van leerling met een anderstalige achtergrond, leer je eerste Arabische gesprekje voeren en maak kennis met de communicatieve en speelse methode Yalla Yalla! Ook handig voor mensen die wat willen kunnen zeggen tegen hun Arabischtalige leerlingen.

Anca de Vries

  • Alle talen - alle sectoren
  • Workshop B1

VOL! Game on!

Gamification in het onderwijs. In deze sessie neem ik je mee in hoe ik spellen en spelelementen al inzet in mijn lessen, meer zou willen inzetten, en vooral waarom we allemaal de principes van gaming in het onderwijs zouden moeten gebruiken. De sessie is een combinatie van spellen en theorie, met vooral ook veel praktische tips.

Anne Kerkhoff & Hanneke Gerits

  • Alle talen - alle sectoren
  • Workshop B2

Vakvernieuwing. Waar beginnen we?

Tijdens het landelijk congres op 14 oktober 2022 hebben we op allerlei manieren informatie verzameld over de opvattingen en wensen van de deelnemers over de vakvernieuwing Nederlands en MVT. Tijdens deze workshop zullen we de opbrengsten van 14 oktober met u delen. Daarna willen we met u in gesprek: met welke wensen en opvattingen kunnen we NU al aan de slag? Zonder te wachten op reacties van de overheid en besluiten over wet- en regelgeving ten aanzien van eindtermen en examenprogramma’s? We hopen dat deze bijeenkomst veel concrete plannen en inspiratie oplevert. Laten we alvast beginnen.

Machteld Moonen

  • Alle talen - po
  • Workshop B3

ERK in het primair onderwijs

Het Europees Referentiekader voor de Talen (ERK) beschrijft wat je kunt doen in een vreemde taal en hoe goed je dat kunt. In 2020 is het ERK vernieuwd. Nieuw is bijvoorbeeld de schaal voor meertaligheid. Ook is er nu een schaal pre-A1, voor leerlingen die net begonnen zijn met het leren van een taal. In deze workshop gaan we verkennen hoe je het ERK kunt gebruiken om op een communicatieve manier Engels te geven in het primair onderwijs. Bijvoorbeeld als hulpmiddel bij het formuleren van leerdoelen, het ontwikkelen van lesactiviteiten en het geven van feedback.

Liz Dale & Eline van Batenburg

  • Alle talen | Engels | Nederlands - mbo | Lerarenopleiders
  • Workshop B4

Stickers en stiften: de meertalige ervaringen van mbo-studenten

Mbo’ers gebruiken thuis, op school en op hun stage vaak onbewust een combinatie van allerlei verschillende talen, taalvariëteiten en registers. Zo hebben ze al heel wat meertalige ervaring opgedaan en meertalige competenties ontwikkeld. In een onderzoek onder 45 mbo-studenten uit de regio Amsterdam verkenden wij hoe hun meertalige repertoires eruitzagen, en hoe zij deze inzetten in verschillende (werk)situaties. Wij ontwikkelden hiervoor een speciale les. In deze workshop laten wij zien hoe deze les ingezet kan worden in de praktijk en delen we de belangrijkste inzichten uit dit onderzoek. Natuurlijk gaat u ook zelf met het materiaal aan de slag!

Kees van Eunen

  • Duits -vmbo | mbo
  • Workshop B5

Duits in de Beroepscontext: ERK in (V)MBO, toetsing en harde actie voor Duits

Duits in de Beroepscontext is alweer jaren actief met bijdragen rond ERK-termen voor het MBO die beroepsspecifiek toegespitst zijn, de ontwikkeling en uitrol van gecertificeerde examens Duits in samenwerking met het Goethe-Institut. Desondanks loopt het vak Duits terug, ook in het mbo, blijkt uit een groot onderzoek van het KBA Nijmegen (2022). Voor Duits is daarom door Duits in de Beroepscontext, het Goethe-Institut, de Duitse ambassade en de werkgroep Deutsch macht Spaß een krachtige actie gestart voor de redding van het vak in het MBO. Een belangrijk onderdeel is de brochure voor leidinggevenden in de MBO’s/ROC’s, met name de mensen die beslissen of het vak überhaupt wordt aangeboden. Daarnaast wordt er gesproken met brancheorganisaties. En er is bovendien nog een leerling-actie. Ook filmpjes maken daar deel van uit. Zie bijv. hier: https://youtu.be/5DHgbVFz_jE. Alle actie-info staat op www.daaromduits.nl. In de workshop wordt aandacht besteed aan alle hierboven genoemde elementen van het werk van Duits in de Beroepscontext. En dat is niet alleen interessant voor collega's Duits uit het vmbo en mbo maar ook voor collega's van andere vakken. Komt het zien!

Sabrina Comat & Irma Nentjes

  • Duits | Frans - vmbo | havo | vwo
  • Workshop B6

Kiezen voor talen

Hoe motiveer je leerlingen om een tweede vreemde taal te kiezen in de vmbo, havo en/of vwo-bovenbouw? Duits en Frans staan vaak tegenover elkaar bij het kiezen van examenvakken. Hoe vullen jullie als school het keuzemoment in? Deze workshop geeft je inzichten en ideeën hoe je leerlingen kunt enthousiasmeren voor het kiezen van een taal, maar ook hoe je als school door middel van samenwerking met alle moderne vreemde talen secties elkaar en de taalvakken kunt versterken.

Anna Rosenbaum

  • Duits | Nederlands - alle sectoren behalve po
  • Workshop B7

Sta stil bij een Stolperstein – gedenk, realiseer en leer

In de jaren negentig werden de eerste Stolpersteine gemaakt ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het naziregime. Stolpersteine zijn kleine messing gedenkstenen die in stoepen en plaveisels worden geplaatst. Tot voor kort werden de stenen slechts op een paar plaatsen in Duitsland gemaakt. Sinds juni 2021 is er ook een Stolpersteinewerkplaats buiten Duitsland, namelijk in de tuin van het Goethe-Institut in Amsterdam. Het Goethe-Institut wil jonge mensen graag motiveren om stil te staan bij deze stuk recente geschiedenis en de ingrijpendheid daarvan. Elke Stolperstein geeft reden om te gedenken, te beseffen en te leren. Er zijn verschillende keuzeactiviteiten, bijvoorbeeld een bezoek bij de werkplaats, een workshop “Op de vlucht” of een speurtocht van Stolperstein naar Stolperstein. In deze workshop ga ik verschillende opdrachten voor leerlingen presenteren die we met betrekking tot het project Stolpersteine inzetten. Samen gaan we analyseren of en hoever het ook in een vreemde taal (Duits) lukt deze emotioneel beladen onderwerpen te bespreken.

Monica Sienders

  • Engels - havo | vwo | mbo
  • Workshop B8

The Civil Rights Movement in the English Classroom

Berichtgeving over (on)gelijkheid, diversiteit, stereotypes... hoe kun je als docent Engels deze maatschappelijk onderwerpen bespreekbaar maken in de les? In deze workshop deelt Monica Sienders, docent Engels op de Open Schoolgemeenschap Bijlmer, haar ervaringen met een module over de Amerikaanse Civil Rights Movement waarin zij samen met collega's probeert burgerschap en het vak Engels te verbinden.

Luisa Meroni & Carlo Giordano

  • Italiaans - havo | vwo | TL(Mavo)-4
  • Workshop B9

VERVALT! Reading skills, academic literacy and digital tools in FL Italian classroom: report of a teaching experience in academic context.

In the last few years, due to the pandemic situation and other factors, such as a natural teachers’ curiosity towards technology, several digital tools entered the classroom, at the same time projecting the teaching experience outside the classroom walls. Within the Italian language courses at the Utrecht University, we experimented what our institution can offer in terms of technology to reach the courses' goals. In this presentation we will illustrate this teaching experience, in particularly: • we will explain the rationale behind our choices in terms of planning and design; we will give a brief review of the most common tools and we will try to figure out which ones suit best our purposes; we will explain design, timing, stages, learning goals, materials and procedures; we will offer examples of good practices and of analysis of students' performances and results; and, finally, we will offer some final thoughts and suggestions for those who are interested in. Are you curious? Then, join the session! Language of instruction: Italian (of course other languages are welcome for discussions and chatting)

Linda Ackermans

  • Nederlands | - havo | vwo | Lerarenopleiders
  • Workshop B10

VOL! YA-romans in de les Nederlands

Het merendeel van de docenten Nederlands staat young adult-literatuur (YAL) toe op de leeslijst van leerlingen in de bovenbouw van havo en vwo, zo blijkt uit het onlangs bij Stichting Lezen verschenen rapport 'Young adult-literatuur op de leeslijst en in de lespraktijk'. Tegelijkertijd laat hetzelfde onderzoek zien dat de aandacht voor deze literatuur in de léssen Nederlands nog beperkt is. Hoe geef je YAL een plek in de lespraktijk? Linda Ackermans reikt een werkvorm aan waarbij je met leerlingen representaties van adolescentie in YA-romans onderzoekt. Ook neemt ze je mee in de nieuwste inzichten over de inzet en positie van YAL in het literatuuronderwijs Nederlands.

Bruno Prent

  • Nederlands - vmbo | havo | vwo | mbo| Lerarenopleiders
  • Workshop B11

Flexibel Nederlands

Als hiphopliefhebber en rapper heb ik me altijd afgevraagd waarom deze kunstvorm, die enorm populair is onder jongeren, niet meer wordt gebruikt in het vak Nederlands. Hoewel onderwijsdeskundigen het erover eens zijn dat het vak Nederlands aan vernieuwing toe is en dat inzetten op bewuste geletterdheid de nieuwe richting moet zijn, zou het een goed idee zijn om deze taalbewuste lessen ook meer te laten aansluiten op de interesses van jongeren. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het gebruik van hiphop niet alleen zorgt voor meer motivatie, maar dat het ook zorgt voor het betrekken van meertalige leerlingen en voor betere leraar-leerling relaties. Op basis van dit onderzoek heb ik een lesplan geschreven voor de tweedelige, interactieve workshop 'Flexibel Nederlands', waarbij hiphop als uitgangspunt wordt gebruikt voor het creëren van taalbewustzijn bij middelbare scholieren en mbo'ers. Verwacht een voorproef van deze workshop, maar ook tips over hoe je hiphop in je eigen lessen Nederlands toe kunt passen.

Liselore van Ockenburg

  • Nederlands - vmbo | havo | vwo | mbo
  • Workshop B12

VOL! Hoe leer je je leerlingen schrijven op basis van bronnen?

We leven in een tijd waarin informatiebronnen altijd en overal beschikbaar zijn. Maar om op een constructieve manier gebruik te kunnen maken van al deze informatie zijn bepaalde vaardigheden nodig, bijvoorbeeld afwegen, integreren en verbinden. Hoe kun je leerlingen die nog maar weinig ervaring hebben met gedocumenteerd schrijven, het beste helpen om deze basisvaardigheden te verwerven? Om een antwoord te vinden op deze vraag, hebben we gezocht naar bewezen effectieve leeractiviteiten, en op basis hiervan een lessenserie ontwikkeld en getest. In de workshop maak je kennis met de belangrijkste leeractiviteiten uit de lessenserie. Ook zal ik vertellen waarom we ervoor hebben gekozen om leerlingen te laten kiezen op welke manier zij de opdrachten willen uitvoeren.

Lienke Eenink

  • Nedersaksisch - mbo
  • Workshop B13

VERVALT! Zorgzakboekje – Streektaal in de zorg MBO

Hoe kan je streektaal (Nedersaksisch) inzetten in de MBO beroepspraktijk, welke meerwaarde heeft dit dan en wat levert het op. Hoe kan je de vertaalslag maken naar andere sectoren.

Esther Schat

  • Spaans -havo | vwo | Lerarenopleiders
  • Workshop B14

VOL! Intercultureel literatuuronderwijs

Intercultureel literatuuronderwijs

Natalie Schols

  • Alle talen - vmbo | havo | vwo | Lerarenopleiders
  • Workshop B15

TIA’s! Wat zijn dat?

De toets en itemanalyses van de examens zijn openbaar. Waar vind je ze, hoe lees je ze, wat kun je ermee?

Blanca Cano Gonzalez

  • Alle talen - alle sectoren
  • Workshop C1

VOL! Literaire elementen in elke les. Hoe doe je dat?

Literatuurkennis is alles behalve een toetje, iets wat je aanbiedt mits je tijd over hebt in je cursus. Vanaf de eerste taalniveaus kun je kleine literaire eenheden aanbieden. Ritme, rijm, vergelijking, metafoor of synesthesie, het hoeft niet zwaar of moeilijk te zijn als we eerst een doorlopende lijn bedenken. In deze workshop bespreken we een didactische vorm om figuurlijke taal aan je les toe te voegen. Workshop in het Nederlands.

Bianca Versteeg & Amy Klipp

  • Alle talen - po | vmbo | havo | vwo
  • Workshop C2

Het (meer)talige ontwikkelingspad van kinderen in beeld brengen: ideeën en inspiratie

Steeds vaker komen er meertalige of NT2-leerlingen voor in het Nederlands onderwijs. Hun thuistalen worden niet altijd meegenomen in het onderwijs, terwijl dat juist een rijke aanwinst kan zijn. De vraag rijst over wat het kind al als linguïstisch repertoire heeft? Welke talen gebruikt het kind al, en hoe taalvaardig is het in die talen? Om de taalontwikkeling van meertalige kinderen in kaart te kunnen brengen, wordt op Europees niveau hierover nagedacht en worden verschillende praktische tools ontworpen ter ondersteuning van leraren, schooldirecties en ouders. Tijdens deze workshop wordt een korte presentatie gehouden over de Europese initiatieven en ontwikkelingen vanuit de ECML (European Center for Modern Languages) en spreken we samen over wat dit voor het onderwijs in Nederland kan betekenen. We stellen o.a. het project Palingui voor dat zich richt op ontwikkelingspaden van leerlingen van 3 tot 12 jaar.

Yke Schotanus

  • Alle talen | Nederlands - alle sectoren
  • Workshop C3

Lezen, schrijven en spreken met de Standaard Geschilpunten

Standaard Geschilpuntenmodellen (kortweg sg-modellen) bieden houvast bij de analyse en de productie van taaluitingen met betrekking tot overtuigingen. Het sg-model voor beleidsstellingen is redelijk bekend binnen het debatonderwijs, maar minder bekend is dat het ook inzetbaar is bij lees- en schrijfonderwijs. Het sg-model voor waardeoordelen is nog helemaal niet bekend. Toch biedt dit een goede handvatten om waardeoordelen bespreekbaar te maken. Na een introductie in de materie, onderbroken door opdrachten om er meteen ervaring mee op te doen, werken we in groepjes aan mogelijke toepassingen.

Eef Schut

  • Alle talen - alle sectoren
  • Workshop C4

Arabisch als eindexamenvak

De workshop geeft informatie over Arabisch als eindexamenvak in Nederland en over het programma van ROC Nijmegen dat leerlingen uit heel Nederland, de mogelijkheid biedt om eindexamen te doen in Arabisch.

Arina Banga & Josefien Sweep

  • Alle talen - hbo | wo | Lerarenopleiders
  • Workshop C5

Nieuw: Handboek taalkunde

Sinds september is het Handboek taalkunde van Arina Banga, Petra Poelmans, Josefien Sweep en Véronique Verhagen verkrijgbaar bij Coutinho. Hoe zit taal in elkaar en hoe gebruiken mensen taal? Het boek behandelt op een toegankelijke en overzichtelijke manier het fascinerende systeem achter taal. Het omvat alle leerdoelen over taalbeschouwing uit de kennisbasis (tweedegraads) voor toekomstige docenten Nederlands en biedt andere studenten een boeiende inleiding in de taalkunde. Daarbij zijn concrete lesideeën voor in de klas opgenomen. In onze bijdrage vertellen we over de achtergrond van ons boek. Ook gaan we in op de opbouw ervan en het gebruik in het onderwijs.

Steven van Egmond & Eline van Batenburg

  • Alle talen - mbo | Lerarenopleiders
  • Workshop C6

De meester vertelt: aandacht voor meertaligheid in de mbo-klas

Mbo’ers gebruiken thuis, op school en op hun stage vaak onbewust een combinatie van allerlei verschillende talen, taalvariëteiten en registers. Op welke manieren kan je hier aandacht aan besteden in de klas? In deze workshop vertelt docent-in-opleiding Steven van Egmond hoe hij met zijn studenten in gesprek gaat over en voorbereidt op werken in een meertalige omgeving. Steven toont en bespreekt met deelnemers een lesontwerp gericht op het verstevigen van meertalige competenties waar hij momenteel met andere docenten-in-opleiding aan sleutelt. Hij wordt hierbij ondersteund door zijn docent, onderzoeker Eline van Batenburg.

Dimitri van Dillen

  • Engels -mbo
  • Workshop C7

Betekenisvolle taallessen met behulp van Flip

Flip is een Microsoftapplicatie die (te) vaak onder de radar blijft. En dat is jammer omdat het een erg waardevolle applicatie is voor in je lespraktijk. Met Flip kun je namelijk op verschillende manier korte video’s (laten) maken of gebruiken in je lespraktijk zonder dat het je opslag kost! In deze workshop wordt je niet alleen meegenomen in wat Flip is en hoe het werkt, maar kijken we vooral hoe je deze applicatie didactisch goed kunt inzetten in je lespraktijk. Deze actieve workshop wordt begeleid door Dimitri van Dillen Hij is Microsoft Innovative Educator Fellow, docent bij het ROC van Twente en mede-initiator van de website onderwijs-op-afstand.nl waar allerlei tips, tricks en werkvormen worden gedeeld.

Antoinette van Gerichshausen

  • Alle talen | Engels | Nederlands - po
  • Workshop C8

VERVALT! Engelstalige kinderen willen een tweede taal leren!

Ook Engelstalige kinderen zouden meer talen willen leren. Begin daarom vanaf 7 jaar met het leren van Spaans, een extra vreemde taal voor een boost in de ontwikkeling van hun talige brein.

Erik Zorn

  • Duits | Frans - vmbo | havo | vwo
  • Workshop C9

VERVALT! De nieuwe leerweg: uitdaging voor de buurtalen…?

Mijn afstudeeronderzoek voor de Master Duits, bij Fontys Leraren Opleiding Tilburg, richt zich op ‘de buurtalen’ in de nieuwe leerweg. Hoewel ik de Master Duits doe, ben ik van mening dat ook de Franse taal meegenomen dient te worden. Ik doe momenteel literatuuronderzoek. Ik hoop daarover e.e.a. samenvattend in de workshop te kunnen vertellen. Daarnaast ben ik razend benieuwd naar de ervaringen van taaldocenten Duits/Frans, en natuurlijk over de mogelijkheden die er zijn om de uitdaging aan te gaan om ‘ons vak’ op een stevige en positieve manier neer te gaan zetten, zodat ook vanuit onze gezamenlijke visie op de vreemde talen, de relevantie van ons vak weer zichtbaar toeneemt bij leerlingen, wat zich uit in het vaker kiezen voor een extra vreemde taal. Ik hoop in de komende weken vooral bezig te zijn met het ontdekken van mogelijkheden om, met name ‘de buurtalen’ te ondersteunen, vanuit literatuur, onderzoeken, curriculumplannen etc. Ook wil ik graag van deelnemers horen hoe zij denken over de vakvernieuwing en welke ideeën zij hebben om ‘de buurtalen’ te laten groeien en hoe dat gestalte kan krijgen. Vooral om aanbevelingen te kunnen doen, hoe we ook op onze scholen ‘de buurtalen’ weer in het middelpunt van de belangstelling kunnen positioneren. Wellicht kan een doelgerichte enquête vanuit alle geopperde ideeën een extra boost geven aan het onderzoek wat ik doe. Vanzelfsprekend mag iedereen die meewerkt, het uiteindelijke onderzoeksresultaat digitaal ontvangen. Datgene wat ik kan aanbieden, is dus vooral ‘work in progress’.

Myrna Feuerstake & Denise Brautigam-Jordan

  • Duits | Engels | Frans | Nederlands - alle sectoren
  • Workshop C10

VERVALT! Tweetalig primair onderwijs (tpo) in Nederland: here to stay?

De pilot tweetalig primair onderwijs (tpo) loopt nog tot 1 augustus 2023. Meer dan 4700 leerlingen volgen op het moment deze vorm van onderwijs. Langlopend onderzoek vormt een belangrijk deel van de pilot. Wat heeft deze vorm van onderwijs gebracht? Hoe ziet dat er in de praktijk uit? In deze lezing geven wij in vogelvlucht het verloop van de pilot weer en de resultaten. Ook krijg je een kijkje in de keuken van de Harbour Bilingual School in Rotterdam.

Arja Olthof

  • Duits | Nederlands | Nedersaksisch - alle sectoren
  • Workshop C11

Streektaalonderwijs in de praktijk

Overal waar een streektaal in levend gebruik is, mag er onderwezen worden in die taal. Maar hoe werkt dat in de praktijk? Een bevoegdheid is er niet voor Nedersaksisch. En wat is er aan materiaal voorhanden dat klaar voor gebruik is? In deze workshop ervaar je hoe je heel eenvoudig Nedersaksisch een plek in je lessen kunt geven.

Laura Briganti & Jenny Garzon

  • Italiaans -alle sectoren
  • Workshop C12

Il Taaldorp e i progetti culturali di Corso Italiano presso la scuola Het Amsterdams Lyceum

Il Taaldorp e i progetti culturali di Corso Italiano presso la scuola Het Amsterdams Lyceum Non tutti sanno che un liceo di Amsterdam, Het Amsterdams Lyceum, dal 2005 organizza un percorso curricolare per la lingua italiana. Questo percorso è suddiviso in alcune ore di lingua ed in altre di cultura italiana e prevede, alla fine dei sei anni scolastici, un esame finale. L’approccio che utilizziamo è comunicativo. Per questo motivo in terza viene organizzato il Taaldorp, un villaggio linguistico in cui lo studente deve dimostrare di cavarsela contando solo sulla sua conoscenza linguistica. Ma come funziona il Taaldorp? L’organizzazione è gigantesca; la messa in scena del villaggio richiede infatti una scenografia complessa e veritiera. Sono presenti anche circa dodici tra attori e esaminatori italiani esterni alla scuola. Durante il workshop saranno mostrate alcune attività utilizzate, le griglie di valutazione per correggere questo tipo di prova orale e soprattutto con quale materiale si preparano gli studenti a questa prova. Sono organizzati presso la nostra scuola anche diversi progetti di cultura italiana che saremmo felici di condividere con voi, per esempio un progetto riguardante la lotta alla mafia e un progetto di cucina. Lingua del workshop: Italiano per la presentazione, Italiano/olandese per il dibattito.

Nienke Draaisma

  • Nederlands - vmbo | havo | vwo
  • Workshop C13

Affect in het literatuuronderwijs: een introductie

Op basis van het lemma over affect in het vak didactisch handboek (https://didactieknederlands.nl/handboek/2021/11/affect/) is dit een workshop waarin docenten kennis kunnen maken met de affectieve benadering van literatuuronderwijs.

Bas Jongenelen

  • Nederlands -vmbo | havo | vwo | mbo | Lerarenopleiders
  • Workshop C14

VOL! Middeleeuwse humor

Literatuurgeschiedenis betekent in veel gevallen dat de literaire canon besproken en gelezen wordt. Daar is niets mis mee, maar er was nog wel wat meer. De middeleeuwse literatuur bestaat niet slechts uit Karel ende Elegast, Vanden vos Reynaerde en Beatrijs, er zijn ook een aantal humoristische teksten overgeleverd die voor leerlingen zeer de moeite waard zijn. Deze teksten gaan voor over liefde, over man/vrouw-verhoudingen en dus over… seks. In deze lezing wil ik een paar van dit soort teksten bespreken, teksten over de slimheid van de vrouw (vrouwen waren veel slimmer dan mannen) en over het gebruik van seksuele symboliek. We gaan niet moeilijk doen over ‘literatuur’ terwijl we over onze kin wrijven, bedachtzaam naar de einder staren en over wat vage emoties mompelen. We gaan lachen om teksten die ook voor 15-jarigen zeer geschikt zijn, zoals een paar korte verhalen en liedje. Is dit ook literatuur? Jazeker! Literatuurgeschiedenis is er niet alleen voor leerlingen in de bovenbouw van HAVO en VWO, literatuurgeschiedenis is er op deze manier voor iedereen. Vandaar dat VMBO- en MBO-docenten van harte uitgenodigd worden om aanwezig te zijn.

Camille Welie & Maarten de Korte

  • Nederlands- hbo | wo | Lerarenopleiders
  • Workshop C15

Het academisch lezen van eerstejaars hbo-studenten met een lage en hoge academische woordenschat

In deze bijdrage presenteren wij de resultaten van een onderzoek naar de relatie tussen academische woordenschat en academisch lezen. Studenten met een lage en een hoge academische woordenschat hebben in dit onderzoek hardop denkend studieteksten gelezen en tijdens en na het lezen verschillende opdrachten uitgevoerd om het leesgedrag en het leesbegrip van de studenten in kaart te brengen. UIt het onderzoek bleek dat studenten met een lage academische woordenschat op verschillende fronten verschillen van hun medestudenten met een hoge woordenschat. In onze bijdrage gaan we in op de praktische implicaties van onze resultaten.

Prijzen

Studenten

0

Niet-leden

50